Rad sa djecom i mladima

Minimalni standardi usluga

Organizacije članice Regionalne mreže za decu i mlade uključene u život i/ili rad na ulici razvile su minimalne standarde usluge Svratišta i usluge Dnevnog centra. Dugogodišnje iskustvo i znanje u oblasti socijlane zaštite i pedagoškog rada pretočeno je u minimalne standarde kojima se u svakodnevnom radu rukovode pružaoci ovih usluga.

Minimalni standardi za Dnevni centar

Minimalni zahtevi za svratište

Monitoring sistem usluga Svratišta/Dnevnih centara

U okviru Regionalne mreže uspostavljen je i zajednički monitoring sistem usluga Svratišta/Dnevnih centara. Monitoring sistem omogući će izradu plana za jačanje kapaciteta, sagledavanje kvaliteta ponuđenih usluga i intervencija, kao i prikupljanje opštih informacija o obuhvatu korisnika i realizovanim aktivnostima. U monitoring procesu učestvovala su i deca i mladi koji koriste usluge. U nastavku su njihovi utisci o uslugama Svratišta/Dnevnih centara organizacija članica Regionalne mreže.

 

Monitoring instrument

Pojmovnik za Monitoring instrument

Centar za integraciju mladih, Dnevni centar iz Beograda

Altruist iz Mostara

Kantonalni centar za socijalni rad iz Sarajeva

Medika iz Zenice

Nova generacija iz Banja Luke

Zemlja djece iz Tuzle

 

Podrška u obrazovanju

Zemlja djece, Tuzla

Priprema korisnika za uključivanje u redovan školski sistem se odvija kroz različite radionice edukativnog i kreativnog karaktera, usmjerene ka razbijanju predrasuda prema školi, razvijanju psiho motoričkih sposobnosti i kreativnosti, učenju osnovnih životnih pojmova (prostorna i vremenska orijentacija, prva slova i brojevi, i sl.), razvijanju higijenskih navika i društveno prihvatljivog ponašanja. Pored radionica, djeci su omogućeni izleti rekreativne prirode, posjete kulturnim institucijama, fabrikama i tome slično. Organizujemo i posjete ljekaru, sistematski pregledi i sl., u saradnji sa roditeljima/starateljima.

     U okviru ovog segmenta radi se sa djecom koja su uključena u školu, ali imaju potrebu za dodatnim pojašnjenjima vezano za određene predmete (npr. matematika, fizika, hemija). Pristup ovom problemu je sistematičan, na način što su organizovane grupe po predmetima i za svaku grupu je zadužen po jedan volonter/saradnik ili učitelj za djecu ulice. Savjetnik vodi evidenciju o ovim korisnicima u smislu njihovog napretka i poboljšanja uspijeha u školi. Nastava se odvija u centru, na terenu ( u porodici ili organizovano u naselju ili školi).

Aktivnosti za mlade

Lice ulice – Centar za integraciju mladih, Beograd

    Po ugledu na ulične novine “Big issue”u Velikoj Britaniji, projekat „Lice ulice“ pokrenut je uz pomoć koalicije organizacija i pojedinaca u novembru 2009. godine. Kada je Magazin počeo da se objavljuje odabrali smo deset adolescenata koji koriste programe CIM-a i uposlili ih kao prodavce Magazina Liceulice. Prethodno su prošli adekvatnu obuku i tako usvojili veštine koje su im potrebne kako bi uspeli da prodaju magazin na početku njegove distribucije i promocije. Decu koja su uključena u život ili rad na ulici i dalje smo osnaživali u okviru programa CIM-a, kako bi ih osposobili da prodaju magazin LICEULICE na teritoriji grada Beograda. Ova deca i mladi su na taj način prvi put dobili priliku da obavljaju odgovoran i plaćen posao. Tokom zajedničkih aktivnosti uočili smo da ovaj program doprineo jačanju postojećih i otkrivanju novih potencijala dece. Prodavci su bili motivisani za rad, a njihovo zalaganje motivisalo je nove prodavce da im se pridruže.

Program prevencije – Centar za integraciju mladih, Beograd

    Program prevencije je zasnovan na podršci i edukaciji dece u cilju sprečavanja pojave i prenošenja HIV-a i hepatitisa B i C, kao i drugih seksualno prenosivih infekcija. Deca koja su uključena i život ili rad na ulici osnažuju se za prepoznavanje, umanjenje ili eliminaciju rizika od ovih bolesti. Tako se jačaju narušeni kapaciteti ličnosti ove ciljne grupe. Program sadrži dve programske celine: Seksualno rizično ponašanje i korišćenje droga. U oblasti seksualno rizičnog ponašanja sa korisnikom se obrađuju sledeće teme : informisanje (HIV i hepatitis B i C, polno prenosive infekcije, način prenošenja i zaštite itd.); edukacija (usmerena ka usvajanju socijalno prihvatljivih stavova, kao i redukciji zabluda i predrasuda) i motivacija. U oblasti korišćenja droga sadržaj programa prevencije je sledeći: osnovno informisanje (o pojavi, načinu prenosa i zaštite, DPST-u, lečenju); edukacija; savetovanje (razmena iskustava među osobama koje imaju iste probleme, asistencija i podrška u prevazilaženju potencijalnih „psiholoških“ kriza, osvešćivanje u pogledu raspoloživih resursa u zajednici); motivacioni razgovori; upućivanje (savetovanje sa psihologom, odvođenje na pregled kod zdravstvenog radnika itd).

 

Terenski rad sa decom koja su uključena u život ili/i rad na ulici

Centar za integraciju mladih, Beograd

   Vizija koju CIM želi da ostvari pomoću terenskog rada je izgradnja zajednice u kojoj će svako dete, a posebno dete uključeno u život ili rad na ulici, biti vidljivo i čije će potrebe biti zadovoljene. Terenski radnici, koji su istvremeno predstavnici zajednice, ali u životu dece sa kojom rade predstavljaju osobe od poverenja, imaju zadatak da javnosti približe specifične probleme ove dece i predstave ih kao probleme koji se tiču svih u zajednici. 

   Svaki terenski tim čine dve osobe (poželjno muško-ženksi par). Ovi timovi izlaze na teren 2-4 puta nedeljno, u zavisnosti od specifičnosti terena i broja dece koja se pronađu. Terenski radnici CIMa odlaze na mesta na kojima se deca okupljaju, žive i rade (parkovi, vagoni, raskrsnice …) i nude im usluge koje se planiraju unapred. Glavne aktivnosti terenskih radnika/ca su procena (procena situacije, okoline i početna procena deteta), planiranje (odgovor na probleme i potrebe identifikovane na terenu koje je potrebno obraditi), definsanje oblasti znanja i veština koje su detetu potrebne, zastupanje deteta, donošenja odluka i aktivno učešće u timu itd. 

   Nekada se jedino Terenskim radom može dopreti do populacije dece koja su uključena u život ili rad na ulici, tada je ovakav rad jedini način da ova deca ne ostanu nevidljiva. Nekada Terenski radnici predstavljaju glas ove dece u zajednici. Zato CIM svojom poslovnom politikom insistira na tome da je pravo i odgovornost svakog građanina i građanke u zajednici da aktivno učestvuje i doprinese kreiranju mehanizama u borbi za pobošljanje kvaliteta života dece ulice uključene u život i/ili rad na ulici.

 

EHO, Novi Sad 

   Terenski rad je nastao u novembru 2009. godine, okupljanjem volontera različitih struka. Osnovna poenta terenskog rada je povezivanje dece sa Svratištem i povezivanje sa sistemom. Ove dve vrste povezivanja se odvijaju tako što terenski radnici izlaze u parovima na različita mesta gde se deca okupljaju (centar grada, željeznička stanica, itd.), gde sa njima razgovaraju o tome ko su, šta su, o njihovim problemima, predstavljaju im Svratište. Drugi vid obavljanja ovih povezivanja sa sistemom je kada terenski radnici ciljano odlaze u naselja ili napuštena mesta u kojima deca žive da bi sa decom, a često i sa njihovim roditeljima razgovarali o načinima rešavanja određenih problema. Putem terenskog rada se odvija i pratnja dece u školu, razgovara se direktno sa nastavnicima u školama, razgovara se sa policijom, lekarima, uopšte predstavnicima državnog sistema. Terenski rad je izuzetno važan segment rada sa ovom populacijom, iz razloga što se obavlja na teritoriji koju deca smatraju svojom, na kojoj se osećaju prijatnije nego u Svratištu (makar u situaciji prvih nekoliko dolazaka), a isto tako, s druge strane ima i dece koja retko dolaze ili uopšte ne dolaze u Svratište, a samim tim terenski rad ispunjava svoju funkciju.

 

Kantonalni centar za socijalni rad, Sarajevo

   Terenskim radom dolazimo do novih korisnika Dnevnog centra, uviđamo i pratimo socijalnu sliku u gradu Sarajevu. Svakodnevno sarađujemo sa zdravstvenim institucijama, školama, policijom i službama socijalne zaštite. Rad na terenu omogućava najbolji uvid u socijalnu sliku porodice iz koje dijete dolazi i na taj način se najlakše ponudi dobrovoljan dolazak djece u Dnevni centar. 

   Rad na terenu podrazumeva: posjećivanje gradskih raskrsnica, odlazak na ulična žarišta na kojima djeca rade, odlazak u lokalne zajednice u kojima žive djeca pod rizikom od trgovine i nasilja, upućivanje porodica na institucije socijalne zaštite kako bi ostvarili prava preko Službi socijalne zaštite i drugih institucija, vršenje edukativnog rada u lokalnim zajednicama u kojima žive.

   Usljed postojanja indikacija o boravku djece na ulicama grada Sarajeva, angažovani radnici u Dnevnom centru su počeli sa noćnim izlascima na teren u centar grada i ulična žarišta koja su poznata kao okupljališta djece koja žive i rade na ulici, a s ciljem zbrinjavanja djece u riziku .