Terenski rad sa decom koja su uključena u život ili/i rad na ulici

Centar za integraciju mladih, Beograd

   Vizija koju CIM želi da ostvari pomoću terenskog rada je izgradnja zajednice u kojoj će svako dete, a posebno dete uključeno u život ili rad na ulici, biti vidljivo i čije će potrebe biti zadovoljene. Terenski radnici, koji su istvremeno predstavnici zajednice, ali u životu dece sa kojom rade predstavljaju osobe od poverenja, imaju zadatak da javnosti približe specifične probleme ove dece i predstave ih kao probleme koji se tiču svih u zajednici. 

   Svaki terenski tim čine dve osobe (poželjno muško-ženksi par). Ovi timovi izlaze na teren 2-4 puta nedeljno, u zavisnosti od specifičnosti terena i broja dece koja se pronađu. Terenski radnici CIMa odlaze na mesta na kojima se deca okupljaju, žive i rade (parkovi, vagoni, raskrsnice …) i nude im usluge koje se planiraju unapred. Glavne aktivnosti terenskih radnika/ca su procena (procena situacije, okoline i početna procena deteta), planiranje (odgovor na probleme i potrebe identifikovane na terenu koje je potrebno obraditi), definsanje oblasti znanja i veština koje su detetu potrebne, zastupanje deteta, donošenja odluka i aktivno učešće u timu itd. 

   Nekada se jedino Terenskim radom može dopreti do populacije dece koja su uključena u život ili rad na ulici, tada je ovakav rad jedini način da ova deca ne ostanu nevidljiva. Nekada Terenski radnici predstavljaju glas ove dece u zajednici. Zato CIM svojom poslovnom politikom insistira na tome da je pravo i odgovornost svakog građanina i građanke u zajednici da aktivno učestvuje i doprinese kreiranju mehanizama u borbi za pobošljanje kvaliteta života dece ulice uključene u život i/ili rad na ulici.

 

EHO, Novi Sad 

   Terenski rad je nastao u novembru 2009. godine, okupljanjem volontera različitih struka. Osnovna poenta terenskog rada je povezivanje dece sa Svratištem i povezivanje sa sistemom. Ove dve vrste povezivanja se odvijaju tako što terenski radnici izlaze u parovima na različita mesta gde se deca okupljaju (centar grada, željeznička stanica, itd.), gde sa njima razgovaraju o tome ko su, šta su, o njihovim problemima, predstavljaju im Svratište. Drugi vid obavljanja ovih povezivanja sa sistemom je kada terenski radnici ciljano odlaze u naselja ili napuštena mesta u kojima deca žive da bi sa decom, a često i sa njihovim roditeljima razgovarali o načinima rešavanja određenih problema. Putem terenskog rada se odvija i pratnja dece u školu, razgovara se direktno sa nastavnicima u školama, razgovara se sa policijom, lekarima, uopšte predstavnicima državnog sistema. Terenski rad je izuzetno važan segment rada sa ovom populacijom, iz razloga što se obavlja na teritoriji koju deca smatraju svojom, na kojoj se osećaju prijatnije nego u Svratištu (makar u situaciji prvih nekoliko dolazaka), a isto tako, s druge strane ima i dece koja retko dolaze ili uopšte ne dolaze u Svratište, a samim tim terenski rad ispunjava svoju funkciju.

 

Kantonalni centar za socijalni rad, Sarajevo

   Terenskim radom dolazimo do novih korisnika Dnevnog centra, uviđamo i pratimo socijalnu sliku u gradu Sarajevu. Svakodnevno sarađujemo sa zdravstvenim institucijama, školama, policijom i službama socijalne zaštite. Rad na terenu omogućava najbolji uvid u socijalnu sliku porodice iz koje dijete dolazi i na taj način se najlakše ponudi dobrovoljan dolazak djece u Dnevni centar. 

   Rad na terenu podrazumeva: posjećivanje gradskih raskrsnica, odlazak na ulična žarišta na kojima djeca rade, odlazak u lokalne zajednice u kojima žive djeca pod rizikom od trgovine i nasilja, upućivanje porodica na institucije socijalne zaštite kako bi ostvarili prava preko Službi socijalne zaštite i drugih institucija, vršenje edukativnog rada u lokalnim zajednicama u kojima žive.

   Usljed postojanja indikacija o boravku djece na ulicama grada Sarajeva, angažovani radnici u Dnevnom centru su počeli sa noćnim izlascima na teren u centar grada i ulična žarišta koja su poznata kao okupljališta djece koja žive i rade na ulici, a s ciljem zbrinjavanja djece u riziku .

 

Volonterski program

Centar za integraciju mladih, Beograd 

    Prvi volonteri CIM-a, osnivači su onoga što su danas CIM i Svratište. Ovi volonteri upoznali su decu i mlade koji žive i rade na ulici i tako sa njima otkrivali koje su im potrebe. Jedan od prvih odgovora na pitanje šta im je zaista potrebno bio je “mašina za veš”. Upoznajući način života dece ulice kreirali su usluge, programe i pravila po kojima se i danas radi. Prvo Svratište za decu ulice otvoreno je sa veoma malim budžetom i počivalo je na entuzijazmu, energiji, znanju i posvećenosti volontera. Pomoću zajedničkih snaga dece i volontera mi menjamo sistem zvaničnih institucija, razbijamo predrasude vezane za decu koja žive ili rade na ulici i radujemo se njihovim uspesima na putu kreiranja bolje budućnosti. Prioritet u našem radu je razvijanje dugoročnog partnerstva, na prvom mestu sa decom i mladima, a zatim I sa institucijama sistema.

    Partnerstvo sa decom ostvaruje se posredstvom formiranja odnosa međusobnog poverenja i iskrenosti. Tako se kod ove dece jača poverenje u odrasle, da bi se odmah zatim radilo na razvijanju poverenja korisnika u institucije sistema.

Nova generacija, Banja Luka

    Minimalno jednom sedmično volonter se druži sa djetetom koji je korisnik usluga Dnevnog centra. Uzrast djece je od 6– 18 godina. U toku druženja volonter pomaže djetetu u učenju, pisanju zadaće, igra sa njim društvene igre, odlaze u grad (park, kino, pozorište, obilaze muzeje, tržne centre, zoo vrt, autobusku i željezničku stanicu, sportske manifestacije i slično), a sve u cilju socijalizacije i upoznavanja djeteta sa načinom života koji mu je onemogućen zbog njegove porodične situacije. U toku druženja, volonter treba da pruži pozitivnu sliku djetetu, pomoć i podršku u odrastanju, bez obrađivanja djetetovih problema iz prošlosti.

Prihvatna stanica - Nova generacija, Banjaluka

    Udruženje “Nova generacija” u saradnji sa JU „Centar za socijalni rad“ Banja Luka realizuje aktivnosti za zaštitu djece i omladine zatečene u skitnji i prosjačenju, a u vidu Prihvatne stanice koja je u funkciji 24 časa dnevno preko aktivnog i pasivnog dežurstva. Prihvatna stanica vrši prihvat i kratkotrajni smještaj djece i omladine koja se nađu u skitnji, prosjačenju ili drugim slučajevima u kojima je hitno potreban kratkotrajan smještaj, ishrana, primjena zdravstveno- higijenskih mjera, utvrđivanje identiteta, sačinjavanje nalaza o njihovom ponašanju s ciljem da se dijete što prije vrati u primarnu porodicu, ustanovu socijalne zaštite ili da se preda nadležnoj službi socijalne zaštite u mjestu porijekla djeteta.

 

 

 

Standardizacija usluga Svratišta/Dnevnih centara za decu uključenu u život i/ili rad na ulici

Centar za integraciju mladih, Beograd

    Uprkos naporima da sprovodi svoje aktivnosti među populacijom dece koja su uključena u život ili rad na ulici i da se javnost i bliža zajednica upozna sa problemom sa kojim se deca svakodnevno susreću Program Svratišta je nailazio na razne probleme u svom radu. CIM je svoje snage usmerio na nastavak aktivnosti pružanja podrške koja je bila dostupna u Svratištu
ali i u modifikovanoj formi kroz Terenski rad i mobilisanje lokalne zajednice i medija da se uključe u rešavanje problema programa Svratišta. Jedan od najznačajnijih problema koji se pojavio bio je nedostatak prostora u kojem će biti smešteno Svratište. Zahvaljući brzoj reakciji
pojedinaca iz javnog života Srbije i prepoznavanju kvaliteta programa Svratišta i usluga koje nudi problemi su rešeni. Kao značajan ishod zajedničkog zagovaranja, izdvojili bismo i to da je program „Svratišta“ prepoznat kao usluga u okviru Zakona o socijalnoj zaštiti Republike Srbije.

Zemlja djece, Tuzla

    Početkom 2011. godine, Zemlja djece pokrenula je inicijativu uspostavljanja Minimalnih standarda za usluge Dnevnih centara koju je podržao Save the children Norway . Uspostavlja se Mreža Dnevnih centara i prvi sastanak/radionica održan je u julu mjesecu u Tuzli gdje započinje
proces kreiranja istih. U proces izrade Standarda osim predstavnika Dnevnih centara i partnera SCN participirali su i predstavnici Cenatara za socijalni rad iz ovih gradova. Do kraja 2012. godine održane su još tri radionice u Sarajevu, Zenici i Banja Luci koji su proizveli Nacrt Standarda.